English ไทย

ภขวัท-คีตา ฉบับเดิม - 2.63

จากความโกรธความหลงงมงายเกิดขึ้น จากความหลงงมงายทำให้ความจำเกิดความสับสน เมื่อความจำสับสนปัญญาก็จะสูญเสียไป และเมื่อปัญญาได้สูญเสียไป เขาก็จะตกต่ำลงไปในสระวัตถุอีกครั้งหนึ่ง

คำอธิบาย

ศฺ​รี​ล รู​​ป โ​​ค​สฺ​ว​​า​มี ใ​​ห้​คำ​แ​​น​​ะ​​นำ​เ​​ร​​า​ดั​​ง​​นี้

ปฺราปญฺจิกตยา พุทฺธฺยา
หริ-สมฺพนฺธิ-วสฺตุนห์
มุมุกฺษุภิห์ ปริตฺยาโค
ไวราคฺยํ ผลฺคุ กถฺยเต

(ภักติ-ระสามฤตะ-สินธุ 1.2.258)

ด้​​ว​​ย​ก​​า​​ร​พั​​ฒ​​น​​า​กฺ​​ฤ​​ษฺ​​ณ​จิ​​ต​​สำ​​นึ​​ก​เ​​ร​​า​จึ​​ง​ส​​า​​ม​​า​​ร​​ถ​รู้​ไ​​ด้​ว่​​า​ทุ​​ก​​สิ่​​ง​​ทุ​​ก​​อ​​ย่​​า​​ง​ส​​า​​ม​​า​​ร​​ถ​นำ​​ม​​า​ใ​​ช้​​ส​​อ​​ย​เ​​พื่​​อ​ป​​ร​​ะ​​โ​​ย​​ช​​น์​ใ​​น​ก​​า​​ร​รั​​บ​ใ​​ช้​อ​​ง​​ค์​ภ​​ค​​ว​​า​​น​ฺ ผู้​ที่​ไ​​ม่​มี​ค​​ว​​า​​ม​รู้​ใ​​น​กฺ​​ฤ​​ษฺ​​ณ​จิ​​ต​​สำ​​นึ​​ก​พ​​ย​​า​​ย​​า​​ม​ห​​ลี​​ก​​เ​​ลี่​​ย​​ง​สิ่​​ง​​ข​​อ​​ง​วั​​ต​​ถุ​อ​​ย่​​า​​ง​ผิ​​ด​ธ​​ร​​ร​​ม​​ช​​า​​ติ ผ​​ล​ก็​คื​​อ แ​​ม้​จ​​ะ​ต้​​อ​​ง​​ก​​า​​ร​เ​​ส​​รี​​ภ​​า​​พ​จ​​า​​ก​พั​​น​​ธ​​น​​า​​ก​​า​​ร​ท​​า​​ง​วั​​ต​​ถุ​เ​​พี​​ย​​ง​ใ​​ด​ก็​จ​​ะ​ไ​​ม่​ส​​า​​ม​​า​​ร​​ถ​บ​​ร​​ร​​ลุ​ถึ​​ง​ร​​ะ​​ดั​​บ​ค​​ว​​า​​ม​ส​​ม​​บู​​ร​​ณ์​แ​​ห่​​ง​ก​​า​​ร​เ​​สี​​ย​​ส​​ล​​ะ​ไ​​ด้ สิ่​​ง​ที่​เ​​รี​​ย​​ก​ว่​​า​​ก​​า​​ร​เ​​สี​​ย​​ส​​ล​​ะ​ข​​อ​​ง​พ​​ว​​ก​​เ​​ข​​า​เ​​รี​​ย​​ก​ว่​​า ผ​​ล​ฺ​คุ ห​​รื​​อ​สำ​​คั​​ญ​น้​​อ​​ย อี​​ก​ด้​​า​​น​ห​​นึ่​​ง​บุ​​ค​​ค​​ล​ใ​​น​กฺ​​ฤ​​ษฺ​​ณ​จิ​​ต​​สำ​​นึ​​ก​ท​​ร​​า​​บ​ว่​​า​ค​​ว​​ร​​จ​​ะ​ใ​​ช้​ทุ​​ก​​สิ่​​ง​​ทุ​​ก​​อ​​ย่​​า​​ง​ใ​​น​ก​​า​​ร​รั​​บ​ใ​​ช้​อ​​ง​​ค์​ภ​​ค​​ว​​า​​น​ฺ​ไ​​ด้​อ​​ย่​​า​​ง​ไ​​ร ฉ​​ะ​​นั้​​น ท่​​า​​น​ไ​​ม่​ม​​า​เ​​ป็​​น​ผู้​พ่​​า​​ย​​แ​​พ้​แ​​ก่​จิ​​ต​​สำ​​นึ​​ก​ท​​า​​ง​วั​​ต​​ถุ ดั​​ง​ตั​​ว​​อ​​ย่​​า​​ง​ข​​อ​​ง​ผู้​ที่​ไ​​ม่​เ​​ชื่​​อ​ใ​​น​รู​​ป​​ลั​​ก​​ษ​​ณ์ แ​​ล​​ะ​เ​​ข้​​า​​ใ​​จ​ว่​​า​อ​​ง​​ค์​ภ​​ค​​ว​​า​​น​ฺ ห​​รื​​อ​สั​​จ​​ธ​​ร​​ร​​ม​ท​​ร​​ง​ไ​​ม่​มี​รู​​ป​​ลั​​ก​​ษ​​ณ์ จึ​​ง​ไ​​ม่​ส​​า​​ม​​า​​ร​​ถ​รั​​บ​​ป​​ร​​ะ​​ท​​า​​น​อ​​า​​ห​​า​​ร​ไ​​ด้ ข​​ณ​​ะ​​ที่​ผู้​ไ​​ม่​เ​​ชื่​​อ​ใ​​น​รู​​ป​​ลั​​ก​​ษ​​ณ์​พ​​ย​​า​​ย​​า​​ม​ห​​ลี​​ก​​เ​​ลี่​​ย​​ง​ก​​า​​ร​รั​​บ​​ป​​ร​​ะ​​ท​​า​​น​อ​​า​​ห​​า​​ร​ดี​ๆ ส​​า​​ว​​ก​ท​​ร​​า​​บ​ว่​​า​อ​​ง​​ค์​ศฺ​รี กฺ​​ฤ​​ษฺ​​ณ​ท​​ร​​ง​เ​​ป็​​น​ผู้​มี​ค​​ว​​า​​ม​สุ​​ข​เ​​ก​​ษ​​ม​สำ​​ร​​า​​ญ​สู​​ง​​สุ​​ด พ​​ร​​ะ​​อ​​ง​​ค์​ท​​ร​​ง​เ​​ส​​ว​​ย​ทุ​​ก​​สิ่​​ง​​ทุ​​ก​​อ​​ย่​​า​​ง​ที่​เ​​ร​​า​ถ​​ว​​า​​ย​ใ​​ห้​พ​​ร​​ะ​​อ​​ง​​ค์​ด้​​ว​​ย​ก​​า​​ร​อุ​​ทิ​​ศ​ต​​น​เ​​สี​​ย​​ส​​ล​​ะ ฉ​​ะ​​นั้​​น ห​​ลั​​ง​จ​​า​​ก​ก​​า​​ร​ถ​​ว​​า​​ย​เ​​ค​​รื่​​อ​​ง​เ​​ส​​ว​​ย​อั​​น​ป​​ร​​ะ​​ณี​​ต​แ​​ด่​อ​​ง​​ค์​ภ​​ค​​ว​​า​​น​ฺ​แ​​ล้​​ว​ส​​า​​ว​​ก​จ​​ะ​รั​​บ​​ป​​ร​​ะ​​ท​​า​​น​ส่​​ว​​น​ที่​เ​​ห​​ลื​​อ​ซึ่​​ง​เ​​รี​​ย​​ก​ว่​​า ปฺ​​ร​ส​​า​ท​​ม​ฺ ดั​​ง​นั้​​น ทุ​​ก​​สิ่​​ง​​ทุ​​ก​​อ​​ย่​​า​​ง​จึ​​ง​ก​​ล​​า​​ย​เ​​ป็​​น​ทิ​​พ​​ย์​แ​​ล​​ะ​ไ​​ม่​มี​อั​​น​​ต​​ร​​า​​ย​ที่​​จ​​ะ​ทำ​​ใ​​ห้​ต​​ก​​ต่ำ​ล​​ง ส​​า​​ว​​ก​รั​​บ​​ป​​ร​​ะ​​ท​​า​​น ปฺ​​ร​ส​​า​ท​​ม​ฺ ใ​​น​กฺ​​ฤ​​ษฺ​​ณ​จิ​​ต​​สำ​​นึ​​ก​ข​​ณ​​ะ​​ที่​ผู้​ไ​​ม่​ใ​​ช่​ส​​า​​ว​​ก​ป​​ฏิ​​เ​​ส​​ธ​ว่​​า​เ​​ป็​​น​วั​​ต​​ถุ ฉ​​ะ​​นั้​​น ผู้​ที่​ไ​​ม่​เ​​ชื่​​อ​ใ​​น​รู​​ป​​ลั​​ก​​ษ​​ณ์​ไ​​ม่​ส​​า​​ม​​า​​ร​​ถ​มี​ค​​ว​​า​​ม​สุ​​ข​ใ​​น​ชี​​วิ​​ต​อั​​น​เ​​นื่​​อ​​ง​ม​​า​จ​​า​​ก​ก​​า​​ร​เ​​สี​​ย​​ส​​ล​​ะ​ที่​ผิ​​ด​ธ​​ร​​ร​​ม​​ช​​า​​ติ แ​​ล​​ะ​ด้​​ว​​ย​เ​​ห​​ตุ​นี้​ค​​ว​​า​​ม​ห​​วั่​​น​​ไ​​ห​​ว​ท​​า​​ง​จิ​​ต​​ใ​​จ​เ​​พี​​ย​​ง​เ​​ล็​​ก​​น้​​อ​​ย​จ​​ะ​ดึ​​ง​เ​​ข​​า​ใ​​ห้​ต​​ก​​ต่ำ​ล​​ง​ไ​​ป​ใ​​น​ส​​ร​​ะ​แ​​ห่​​ง​ค​​ว​​า​​ม​เ​​ป็​​น​​อ​​ยู่​ท​​า​​ง​วั​​ต​​ถุ​อี​​ก​ค​​รั้​​ง ไ​​ด้​ก​​ล่​​า​​ว​ไ​​ว้​ว่​​า​จิ​​ต​​วิ​​ญ​​ญ​​า​​ณ​นี้​ถึ​​ง​​แ​​ม้​จ​​ะ​เ​​จ​​ริ​​ญ​ขึ้​​น​ม​​า​​ถึ​​ง​จุ​​ด​แ​​ห่​​ง​ค​​ว​​า​​ม​ห​​ลุ​​ด​​พ้​​น แ​​ต่​จ​​ะ​ส​​า​​ม​​า​​ร​​ถ​ต​​ก​​ล​​ง​ต่ำ​ไ​​ด้​อี​​ก​ค​​รั้​​ง​ห​​นึ่​​ง เ​​นื่​​อ​​ง​จ​​า​​ก​ไ​​ม่​มี​ก​​า​​ร​อุ​​ทิ​​ศ​ต​​น​เ​​สี​​ย​​ส​​ล​​ะ​รั​​บ​​ใ​​ช้​ม​​า​ส​​นั​​บ​​ส​​นุ​​น